و ثبوت الملازمة كبطلان اللازم معلوم لمن تدبّر و استبصر أنّ بإزاء كلّ حدّ من حدود الأشدّ و الأضعف ، إذا كانت ماهية نوعية ، كانت هناك ماهيات متباينة بحسب المعنى و

--> اگر ما به طريقهء شيخ و ديگران از افاخم حكما به كون و فساد قائل شويم ، يا بايد ملتزم به تعرّى هيولى از مطلق صورت و يا به جزء لا يتجزّى قائل شويم ؛ چون حصول صورت كاينه بعد از زوال و فساد صورت فاسد با تعرّى هيولى از صورت ملازم است . و حلول صورت كاينه ، در آن مجاور [ آن ] صورت فاسد ، مستلزم تتالى آنات و تشافع حدود است . اين برهان را در مباحث حركت جوهرى اسفار بيان كرده است ، براى بحث كامل حركت در جوهر رجوع شود به شرح حال و آراى فلسفى ملا صدرا ، صص 53 - 90 . ما در مشعر ثالث از منهج سوم « اين رساله » در اثبات حدوث عالم به طور تفصيل متعرض اين مسأله خواهيم شد ، إن شاء اللّه تعالى شأنه العزيز . ( 1 ) . الأسفار ، ج 3 ، صص 80 - 93 .